Mình học được gì từ việc luyện viết chữ Hiragana

N1 mà lại đi học lại Hiragana, nghe có vẻ hơi rảnh, nhưng đúng là từ đầu tháng 5 này mình quyết định luyện viết chữ tiếng Nhật, bắt đầu từ bảng chữ cái Hiragana. Dù mới luyện chỉ 1 tuần thôi, nhưng chừng đó là đủ để giúp mình nhận ra rằng bản thân đã bỏ sót quá nhiều điều thú vị vốn chỉ nằm trong bảng chữ cái này. Và đây là một bài viết chia sẻ về những điều mình đã học được từ việc luyện Hiragana sau 1 tuần.

Lí do mình luyện viết lại Hiragana

Từ đầu năm nay mình bắt đầu viết nhật ký bằng tiếng Nhật, như là cách để duy trì khả năng viết của ngôn ngữ này. Đến giữa tháng 4, có một hôm mình dành một ít thời gian để ngồi lướt lại những gì mình đã viết trong mùa dịch này, và chợt để ý đến chữ viết của mình. Có những hôm mình viết khá cẩn thận, nhưng có hôm thì xấu và nguệch ngoạc vô cùng. Rồi mình nhớ lại rằng trước giờ mình vẫn luôn có một mong muốn nho nhỏ là viết chữ Nhật sao cho giống người Nhật, vì mình thấy dù chữ mình cũng thuộc dạng không quá xấu, nhưng nó vẫn đem lại cảm giác đây là chữ viết của người nước ngoài (ít nhất là chính mình cảm thấy vậy). Và thế là mình quyết định từ tháng 5 này mình sẽ bắt đầu một thói quen mới, đó là luyện viết chữ tiếng Nhật, bắt đầu từ Hiragana.

Mình học Hiragana từ hồi nào?

Trên Youtube có một bạn comment hỏi mình học từ N5 như thế nào, ý là bắt đầu học tiếng Nhật như thế nào. Có lẽ đây là cái mình khó mà giải thích nhất, vì cách mình bắt đầu tiếng Nhật nó khác với đại đa số mọi người, đơn giản là vì hồi bé mình từng sống ở Nhật một thời gian.

Mình sang Nhật năm 2000, khi đó mình mới 6 tuổi và không biết một tí gì về tiếng Nhật cả. Những kí ức hồi bé mình cũng không còn nhớ nhiều, và mình cũng chẳng nhớ mình học tiếng Nhật như thế nào, luyện chữ Hiragana như thế nào. Mình chỉ biết là sau 3 tháng ở Nhật mình đã có thể giao tiếp tốt với các bạn cùng trường, vì mình được cho đi học ở một ngôi trường bình thường, chứ không phải trường quốc tế.

Về Việt Nam sau 3 năm sinh sống tại Nhật, mình không còn sử dụng ngôn ngữ này thường xuyên, dẫn đến hệ quả là mình quên gần hết, thậm chí là bảng chữ cái Hiragana cũng không. Cho đến trước kì thi tuyển sinh vào cấp 3, tức là vào năm 2009 (5 năm sau khi mình trở về Việt Nam), mình mới bắt đầu học lại tiếng Nhật để có thể tham gia kì thi tuyển sinh bằng tiếng Nhật. Lúc đó mình có học lại Hiragana, nhưng một lần nữa, mình không nhớ rõ quá trình học lại ra sao, chỉ biết là mình chỉ mất có vài ngày để ôn lại toàn bộ kiến thức cơ bản, trước khi bị nhồi nhét một đống thứ như kanji, ngữ pháp, từ vựng để kịp cho việc ôn thi tuyển sinh.

Những gì mình học được từ việc luyện viết Hiragana lần này

Khác với 2 lần học hiragana ở phía trên, lần này mình chủ động luyện viết Hiragana, với một mong muốn có thể giúp chữ mình trở nên đẹp hơn dù chỉ là một chút xíu. Nhưng hoá ra đây cũng lại là một lần học khác, và nó khá là mới mẻ đối với mình.

Bài học #1: とめる、はねる、はらう (Tomeru – Dừng, Haneru – phẩy ngược, Harau – phẩy)

Đây là 3 quy tắc cơ bản nhưng cực kì quan trọng mà mình gần như quên béng nó đi, mà nói cho đúng hơn là ít khi để ý đến. Khi viết hiragana, mỗi chữ thường được tạo nên bằng những nét khác nhau, và được kết thúc bằng 1 trong 3 quy tắc trên.

Dưới đây là bảng chữ cái Hiragana mình viết sau 2 buổi tự học, kèm theo nét bút đỏ chỉ dẫn các quy tắc. Ví dụ như dấu mũi tên chính là quy tắc phẩy (はらう Harau), Dấu chấm tròn ở bên ngoài là quy tắc dừng (とめる Tomeru), và dấu khoanh tròn ở một số nút như ở chữ か、せ là quy tắc phẩy ngược (はねる Haneru).

IMG_0981

picture_pc_7a79fa98f08787f8da1b7ebae81a8cf7
Ngoài 3 quy tắc Tome, Hane, Harai thì còn có một số quy tắc khác nữa, ví dụ như Sori, Musubi,… Nguồn ảnh: https://note.com/kakikatakagaku/n/n895e6e8acf6c

Trong bảng chữ cái mà trang japan.net.vn chia sẻ thì bạn cũng sẽ thấy có các chữ とめる・はねる・はらう ở mỗi nét viết, bạn có thể tham khảo ở đó nhé.

Và mình nghĩ đây cũng là bài học quan trọng nhất khi luyện viết chữ Hiragana. Tại sao đây là bài học quan trọng nhất? Vì đây là 3 quy tắc không chỉ áp dụng cho bảng chữ cái Hiragana mà còn là cho Katakana, và đặc biệt là Kanji nữa.

Bạn có thể xem video trên kênh youtube Japanese Calligrapher Takumi, và bạn sẽ thường xuyên được nghe anh ý nói Tomeru, Haneru, Harau sau mỗi lần viết một nét nào đó. Mình cũng học cách viết chữ Hiragana từ chính anh này.

Bài học #2: Thứ tự viết (書き順)

Trước tiên mình muốn hỏi các bạn, chữ 「も」sẽ được viết như thế nào là đúng thứ tự?

Mình có thực hiện một cuộc khảo sát nhỏ trên Instagram, và 2/3 chọn đáp án là viết 2 nét ngang trước rồi mới viết nét dọc. Nhưng cách viết đúng lại phải là viết nét dọc trước rồi ngang.

Tiếp nhé, chữ 「や」viết theo đúng thứ tự sẽ là? Nét uốn cong ngang trước, rồi phẩy nhỏ, rồi mới viết nét dọc ở bên trái.

Có lẽ nhiều bạn học ở trung tâm tiếng Nhật, hoặc ngay cả theo cảm nhận cá nhân thì sẽ nhớ quy tắc viết sẽ là “ngang trước dọc sau”, “nét trái rồi nét phải”,… Trên phương diện tổng quát, quy tắc này đúng, nhưng nó lại không áp dụng cho một số chữ như も và や. Thế mới thấy Hiragana nó thú vị vô vùng.

Và xin phép được thú nhận: mình cũng viết sai thứ tự của cả hai chữ này…

Thực ra mình nghĩ cái thứ tự viết này cũng không quá quan trọng và bắt buộc bạn phải viết đúng nét. Nhưng đối với một người để ý những thứ tỉ mỉ như mình thì việc viết sai thứ tự là một cái gì đó khó có thể chấp nhận, nên mình đã luyện lại thứ tự viết chữ của hai chữ phía trên. Và mình cũng nghĩ nếu bạn luyện viết đúng thứ tự cho Hiragana, bạn cũng sẽ hình thành được một thói quen viết đúng thứ tự cho cả Katakana lẫn Kanji nữa.

Bài học #3: Bố cục và vị trí của các nét chữ khi được viết trong một ô vuông

Vị trí các nét chữ cũng rất quan trọng nếu bạn muốn có được một chữ viết Hiragana đẹp hơn. Cách tốt nhất để có thể luyện phần này đó là tập viết chữ Hiragana trong một ô vuông to có 4 ô nhỏ bên trong. Những chữ mình vốn viết rất xấu như 「め」、「む」、「れ」,… giờ nhìn đẹp hơn rất nhiều, tất cả là đều nhờ vào việc tập trung vào việc luyện viết sao cho các nét chữ nằm đúng ở trong các khung nhỏ trong ô vuông lớn.

hiragana
Bên trái: trước khi luyện viết; Bên phải: khi đã áp dụng cả 3 bài học gồm nét viết, thứ tự và bố cục

Bạn có thể tải về giấy kẻ ô luyện chữ tiếng Nhật ở link dưới đây nhé
https://xn--fdk3a7ctb5192box5b.com/other/mojinote001.html

Bài học #4: Mindful Learning (Chánh niệm trong việc học)

Nghe nó hơi trừu tượng một chút, nhưng mình nhận thấy rõ trong quá trình luyện viết chữ Hiragana này, tâm trí mình gần như không bao giờ bị lạc sang những thứ khác, mà luôn chỉ gắn liền với thực tại, với từng nét chữ mà mình đang viết.

Vì thế, mình rút ra được một bài học mà biết đâu nó có ích với những bạn đang có ý định bắt đầu tiếng Nhật, hoặc đang gặp khó khăn trong việc nhớ bảng chữ cái. Đó là, thay vì viết đi viết lại từng chữ một theo một cách nhanh nhẩu và máy móc, hãy thử để ý đến từng nét chữ, thứ tự chữ, bố cục và vị trí của chữ khi viết. Khi đó có thể bạn sẽ hình thành được một suy nghĩ “tại sao chỗ này lại là phẩy?”, “ôi chỗ này hoá ra là phải viết dọc trước”,… Như thế, ấn tượng của bạn về chữ tiếng Nhật sẽ sâu đậm hơn, và hiển nhiên là bạn sẽ nhớ nhanh và lâu hơn.

Bài học #5: Lịch sử và nguồn gốc của Hiragana

Ngồi luyện Hiragana được một thời gian thì mình cũng tò mò về lịch sử và nguồn gốc của bảng chữ cái này. Dù biết qua rằng Hiragana có nguồn gốc từ chữ Hán và được hình thành từ khoảng thế kỉ thứ 9, nhưng cũng có thêm nhiều điều thú vị đằng sau đó mà mình chưa biết rõ.

hiragana-1
Bảng chữ cái Hiragana kèm theo các chữ Hán gốc. Nguồn: https://news.1242.com/article/172467

1. Nhìn vào bức ảnh phía trên, bạn sẽ thấy mỗi chữ Hiragana sẽ có một chữ Kanji tương ứng, và một chữ viết màu đỏ ở phía giữa. Các chữ kanji được gọi là Manyogana (万葉仮名), vốn chỉ để sử dụng để phát âm tiếng Nhật chứ không mang một ý nghĩa cụ thể nào. Tuy nhiên, vì mỗi lần viết lại tốn thời gian, nên người xưa đã cố gắng “biến thể” bảng chữ cái Manyogana, sử dụng phong cách thư pháp Trung Quốc có tên là “Thảo thư” (草書 Sosho) để viết một cách dễ dàng hơn và đỡ tốn thời gian. Người ta gọi nó là bảng chữ cái Sougana (草仮名 – そうがな). Các chữ đỏ nằm ở giữa chính là Sougana. Và sau đó thì chữ Hiragana được tạo ra, từ Sougana. (Tham khảo từ trang News Online của Nhật)

2. Bảng chữ cái Hiragana còn có thêm 2 chữ (không còn được sử dụng) đó là 「ゐ」và「」được phát âm theo thứ tự là “wi” và “we”, tức là 2 chữ này nằm trong hàng chữ bắt đầu từ chữ「わ」(wa). Hiện tại dãy chữ cuối là わ、を、ん (wa, wo, n), nhưng hồi xưa dãy này vốn là わ、ゐ、、を (wa, wi, we, wo), và không có chữ nào đại diện cho phiên âm “wu”, vì vốn dĩ cách phát âm của nó cũng giống với う bình thường. Trong khi đó chữ ん thì được xếp đứng riêng biệt ở dãy cuối cùng.

3. Hiranaga vốn được gọi là “onnade” (女手), tức là bàn tay của phụ nữ, bởi chữ Hiragana vốn được phụ nữ sử dụng, còn nam giới thì sử dụng kanji và katakana. Vào thế kỉ thứ 10 thì Hiragana trở thành bảng chữ cái “quốc dân” và được mọi người sử dụng rộng rãi (dựa theo Omniglot)

Sau Hiragana hiển nhiên sẽ là Katakana và Kanji

Đương nhiên rồi. Đây là kế hoạch lâu dài của mình. Mặc dù chưa rõ có định thử sức với môn Thư pháp (書道) hay không, nhưng trước mắt để có thể viết chữ đẹp hơn thì việc bắt đầu từ những thứ cơ bản nhất là rất quan trọng. Đối với tiếng Nhật thì là Hiragana. Sau hiragana sẽ là Katakana, và tiếp đến là Kanji.

Việc luyện viết chữ Hiragana lần này đã dạy cho mình rất nhiều điều, đặc biệt là trong các quy tắc cơ bản về nét chữ, cũng như là hình thành được một suy nghĩ có chút khác biệt nhưng lại có thể cực kì hiệu quả khi đem áp dụng vào việc học Kanji, đặc biệt là những Kanji khó, đó là sự tập trung vào các nét chữ, vào thứ tự viết, và vào vị trí và bố cục của một chữ trong một ô vuông.

Hi vọng bài viết này sẽ giúp các bạn đang học tiếng Nhật có một cái nhìn sâu hơn về bảng chữ cái Hiragana, cũng như là tiếng Nhật nói chung.

Stay focused, be present,
Kira

P/S: Video mình ngồi viết Hiragana trong 30 phút, bạn nào muốn join mình thì bật video lên và cùng luyện viết nhé!

Posted by

Chào mừng bạn đến với blog của mình. Đây là nơi mình thường xuyên chia sẻ về những câu chuyện nho nhỏ trong đời sống thường ngày của mình. Mình tin rằng, hạnh phúc đến từ những điều giản dị nhất. Hi vọng bạn sẽ tìm thấy được sự bình yên và một chút niềm vui nho nhỏ khi đọc blog của mình. ENJOY! ブログへようこそ! あるベトナム人(僕)の毎日の話です!日記だけでなく、人生話、ライフスタイル、そしてミニマリズムについて色々書いています。

9 thoughts on “Mình học được gì từ việc luyện viết chữ Hiragana

  1. Mình luôn tin mọi thành quả to lớn đều bắt đầu từ những thói quen nhỏ.Một nếp sống đẹp là bước đệm vững chắc cho một hành trình dài chinh phục những mục tiêu to lớn.Nghe hơi trìu tượng nhưng đó là những gì mình cảm nhận được qua những bài viết chia sẻ của Kira.Mình rất thích cách viết của bạn mộc mạc,không chau chốt,viết như không viết.Chúc kira nhiều sức khỏe nhé !

    Liked by 2 people

  2. Nhắc đến tiếng Nhật thì ấn tượng đầu tiên của em là những nét tròn tròn mềm mại của Hiragana. Em thích nó đến độ từng dành thời gian luyện viết mỗi Hiragana. Trong bảng Hiragana thì em đặc biệt thích chữ ‘no’ và có thể tự tin nhận ra nó sau bao lâu không xem lại tiếng Nhật. Thú thật là trước kia em thấy tiếng Nhật nhiều bảng chữ cái quá, học rồi mà cứ rơi rụng dần nên từ bỏ, chắc có lẽ hồi đó phương pháp học chưa đúng hoặc chưa đủ độ đam mê =)) Sau đó, em chuyển qua học tiếng Trung. Giờ thấy bảng Hiragana cũng có liên quan đến chữ Hán, cách đọc cũng na ná, vậy là có thêm động lực để lúc nào đó thử sức lại với tiếng Nhật rồi ^^ Bài viết rất bổ ích, cảm ơn anh! Mong các bài viết tiếp theo của anh về Katakana và Kanji ạ.
    P/s: *nhân tiện cho em hỏi nhỏ thôi* em thấy chữ Hòa (和) nhiều khi xuất hiện trong các từ liên quan đến Nhật Bản, như 和服,和室,… em chỉ thắc mắc về nguồn gốc và cách dùng này chứa đựng ý nghĩa gì thôi ạ. Em đã thử search nhưng không ra T.T Em xin hết! Arigatou ^^

    Liked by 2 people

  3. Hi Kira,

    Cảm ơn bạn đã luôn chia sẻ những bài biết tràn đầy năng lượng tích cực.(❁´◡`❁)

    Cá nhân mình nghĩ chuyện có chứng chỉ N1 và luyện chữ không có gì mâu thuẫn. N1 suy cho cùng cũng chỉ như một tấm giấy phép thông hành chứng minh bạn đã có đủ khả năng để thâm nhập sâu vào thế giới ngôn ngữ, văn hóa Nhật Bản. Chuyện luyện hiragana, katakana cũng giống như việc tham gia lớp luyện viết chữ đẹp thôi, phải không? N1 luyện viết hiragana chỉ đơn giản khiến mình cảm thấy bạn là một người có lòng hướng thượng ^_^

    Đọc phần Mindful Learning bạn viết, mình thấy có phần đồng cảm. Trước đây hồi phải dịch 漢文 viết tay, mình cũng vì mê mẩn chữ họ viết đẹp mà tập tọe luyện viết khải thư. Mình cảm thấy việc đặt tâm vào từng nét bút quả thật là một dạng thức của thiền, không chỉ giúp lưu lại ấn tượng sâu sắc và tạo lập những kiến giải của cá nhân về vấn đề, mà còn giúp giải tỏa căng thẳng nữa.

    Mong được đọc thêm nhiều chia sẻ hữu ích khác từ bạn.

    Have a nice day ♪(´▽`)

    Liked by 2 people

  4. A~ em đã từng tự học tiếng nhật 2 năm trước và khi đến lúc chuẩn bị thi vào lớp 10, em đã thôi không học nữa, kể từ sau đó em cũng ko đụng đến luôn vì việc học trên trg làm em quay cuồng TvT nhưng thật sự trong thâm tâm em thích tiếng nhật lắm lắm, nhưng em nghĩ rằng mình ko đủ khả năng như mấy anh chị youtuber để học hơn 2 thứ tiếng cùng lúc, và em đã chọn cách tập trung học tiếng anh trước, rồi một-ngày-nào đó em sẽ học tiếng nhật sau. Nhưng giờ khi ngày càng có hứng thú với stationary lẫn minimalism, em rất hay xem những channel về 2 chủ đề trên, và em đã muốn có một góc học tập thật gọn gàng, đẹp, đúng sở thích. Khi đã có một góc học tập như vậy rồi em bắt đầu có nhiều niềm vui hơn khi ngồi vào bàn học, sau đó, em lại muốn – một lần nữa – nghiêm túc học tiếng nhật và tiếng anh. Những bài viết lẫn video của anh đã tiếp cho em rất nhiều động lực, em rất vui vì đã biết đến anh !

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s